MovarekhPodcast احمدهاشمی

از دل بلوک شرق، فردی سربرآورد که با همگان متفاوت است! آیا بود؟ آیا تیتو متفاوت با بقیه رهبران کمونیست دنیا بود؟ او چطور قدرت گرفت؟ چه چیزی به او این قدرت را می‌داد که روبروی استالین بایستد؟ نتیجه اعمالش چه شد؟ ما در دقایق پیش رو از مارشال یوسیپ بروز تیتو صحبت می‌کنیم، از لیبرال‌ترین کمونیست دنیا...

Transcribed - Published: 2 June 2026

در این قسمت رفتیم سراغ یکی از نبوغ‌آمیزترین و سرنوشت‌سازترین عملیات‌های جنگی تاریخ بشریت: حمله ژاپن به پایگاه نظامی آمریکا در پرل‌هاربر. رفتیم سراغ ریشه‌ها و نتیجه‌های این تصمیم دیوانه‌وار ژاپن.

Transcribed - Published: 26 May 2026

چطور یک نظام استبدادی به نام چین، توانست گوی سبقت را در اقتصاد، در تکنولوژی، در توان نظامی و در بسیاری دیگر از شاخص‌ها، از تمام دنیا برباید و حالا به دنبال پشت‌سر گذاشتن قدرت اول دنیا، یعنی ایالات متحده باشد؟ واکنش آمریکا چیست؟ آیا ایران ما، مهره‌ای در صفحه شطرنجی‌است که شاهان آن صفحه، چین و آمریکا هستند؟ تاریخ به ما چه می‌گوید؟ ما در این قسمت به این سوالات پرداخته‌ایم.

Transcribed - Published: 19 May 2026

ما در این قسمت به سراغ تاریخچه نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا رفتیم، به این سوال پاسخ داده‌ایم که چرا این نیروی نظامی را قوی‌ترین در دنیا می‌دانند و همچنین به نکات آماری و جزیات قابل توجهی درباره این قوه قهری بزرگ پرداختیم.

Transcribed - Published: 12 May 2026

ما در این قسمت رفتیم سراغ روایت حملات خارجی‌ها به ایران، در طول تاریخ، از کهن‌ترین روزگار تا به امروز و در کنار شما به این سوال پاسخ داده‌ایم که کدامیک از این قدرت‌های مهاجم که به ایران حمله کردند، پیروز شدند و کدام یک شکست خوردند و هر کدام چرا؟

Transcribed - Published: 5 May 2026

در این قسمت رفتیم سراغ یکی از محبوب‌ترین و در عین حال ناشناخته‌ترین صفحات تاریخ کشورمون، یعنی تاریخ فعالیت‌های کا‌گ‌ب در ایران. از پیش از انقلاب، تا روزی که اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید. 

Transcribed - Published: 28 April 2026

روزهای آخر حکومت پهلوی دوم، سران چهارکشور غربی، در کنفرانسی که در تاریخ با نام جزیره گوادلوپ ماندگار شده است، جمع شدند و یکی از خروجی‌های این جلسه این بود: «شاه ایران باید برود!» ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد که چرا این چند کلمه، از دهان رهبران غربی بیرون آمد؟ این کلمات چه تأثیری بر سرنوشت ایران داشت؟ و اساساً قدرت‌های غربی چقدر بر تغییرات سیاسی ایران تأثیرگذارند؟

Transcribed - Published: 21 April 2026

وقتی در سیزدهم آذر 1363، هواپیماهای عراقی به بالا جزیره خارک آمدند اما به جای اینکه مثل همیشه مخازن نفت و اسکله‌های این جزیره را بمباران کنند، از خارک عبور کرده و نفتکشی ایرانی که از ساحل دور می‌شد را هدف قرار دادند، جنگ نفت‌کش‌ها آغاز شد. بزرگترین نبرد دریایی جهان، بعد از جنگ جهانی دوم، نبردی که پای آمریکا را هم به جنگ با ایران باز کرد. ما در این قسمت، از اولین جنگ ایران و آمریکا صحبت کرده‌ایم.

Transcribed - Published: 13 April 2026

مارکو روبیو، استیو ویتکاف، جرد کوشنر، جی دی ونس، و تمام مردانی که در حال حاضر، رای و نظرشان تعیین کننده سیاست‌های ایالات متحده در خاورمیانه و مشخصاً در قبال ایران است. این‌ها چه کسانی هستند؟ چطور به جایگاه تصمیم‌سازی رسیده‌اند و هر کدام چه نگاهی به ایران و روابط ایالات متحده با جمهوری اسلامی دارند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.

Transcribed - Published: 11 April 2026

در این قسمت رفتیم سراغ کشتار میدان تیان‌آن‌من، اتفاقی که دولت چین آن را کلا سانسور کرده اما هر جای دنیا هر کس می‌خواهد راجع به حکومت کمونیست‌ها بر چین بگوید حتما از این کشتار نام می‌برد.

Transcribed - Published: 24 February 2026

سنتکام چیست؟ چرا جمهوری اسلامی سنتکام را در لیست تروریستی قرار داد؟ چرا کل ارتش آمریکا را در لیست تروریستی قرار نداد؟ ناو آبراهام لینکلن چیست و اساساً ناوهای هواپیمابر ایالات متحده کدام‌ها هستند و چه ویژگی‌هایی دارند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

Transcribed - Published: 17 February 2026

در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مشهورترین چهره‌های تاریخ قرن بیستم و یکی از مشهورترین نمادهای مبارزه و انقلاب بدون خشونت، نلسون ماندلا. ما به سراغ او رفتیم تا ببینیم او علیه چه چیزی مبارزه میکرد و چه شد که پیروز شد؟

Transcribed - Published: 10 February 2026

مورخ، دی خونین 1404 را به ملت ایران تسلیت عرض می‌کند و سعی می‌کند در این مفهوم، در مفهوم ملت و ملی‌گرایی یا همان ناسیونالیسم نازک شده و هم توضیح دهد که چه می‌شود که به یک جماعت، می‌گوییم ملت و هم توضیح دهد که ملی‌گرایی چه سویه‌های مثت و منفی‌ای دارد؟

Transcribed - Published: 3 February 2026

ما در این قسمت از ونزوئلا صحبت کردیم، کشوری که از پس سال‌ها تحریم و تورم و اعتراضات مردمی و سایه جنگ، چندی پیش شاهد یک وضعیت عجیب بود. نیروهای ایالات متحده رئیس‌جمهور این کشور، نیکلاس مادرورو را در کاخ ریاست‌جمهوری بازداشت کردند! ما در این قسمت از سیمون بلیوار و ظهور ونزوئلا تا امروز و افتادن این کشور در چاه بحران‌ها گفته‌ایم.

Transcribed - Published: 6 January 2026

ما در این قسمت رفتیم سراغ زندگی خصوصی آلبرت انیشتین، یکی از مشهورترین و نمادین‌ترن و تاثیرگذارترین دانشمندان معاصر جهان. دانشمندی که همواره در معرض طوفان‌های سیاسی بود، اما این طوفان‌ها مانع تاثیرگذاری او در جهان نشد.

Transcribed - Published: 30 December 2025

ما در این قسمت رفتیم سراغ ظهور سلسله اشکانی که یکی از مهمترین سلسله‌های پادشاهی تاریخ ایرانند. امروز از یک قرن مبارزه این خاندان برای سرنگونی پادشاهی بیگانه سلوکی و نقش اشکانیان در تاریخ کشورمان سخن گفتیم.

Transcribed - Published: 23 December 2025

از شب 3 اسفند 1299 که رضای میرپنج در قامت فرمانده نیروهای قزاقِ کودتاچی پا به پایتخت گذاشت، تا 24 آذر 1304، یعنی درست صد سال پیش که بر سریر شاهی یکی از کهن‌ترین تمدن‌های تاریخ بشر نشست، او چه مسیری را طی کرد؟ چطور سیدضیا از سیاست اخراج شد اما او به سیاست وارد شد؟ ما در این قسمت از مورخ، قصد داریم در رابطه با این چهار سال صحبت کنیم و به پیچ‌وخم شاه شدن رضاشاه بپردازیم.

Transcribed - Published: 16 December 2025

داستان 16 آذر چیست؟ 16 آذر 1332! چه شد که اینطور در تاریخ، به نام روز دانشجو ماندگار شد؟ چگونه شد که حالا خیابانی چسبیده به دانشگاه تهران، 16 آذر نام دارد؟ شریعت رضوی، قندچی و بزرگ‌نیا چه کسانی بودند؟ اساساً جنبش دانشجویی در ایران چطور به وجود آمد و در ابتدا، چه روندی را طی کرد؟ در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

Transcribed - Published: 9 December 2025

در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ امیر اسدالله علم و سیاستمداری بی‌نظیر در تاریخ معاصر ایران صحبت خواهیم کرد. ما به این سوالات جواب خواهیم داد که علم چطور به جایگاهی یگانه در عصر پهلوی دوم رسید، چه ویژگی‌هایی داشت که تبدیل به محرم اسرار شاه شد، چطور این اسرار را برای ما باقی گذاشت و نهایتاً چه عاقبتی پیدا کرد؟

Transcribed - Published: 3 December 2025

ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از محبوبترین رئیس‌جمهوران آمریکا در سطح جهان. جان اف کندی. کسی که تنها سه سال رئیس‌جمهور بود اما در همان سه سال کارهای بسیار بزرگی کرد.

Transcribed - Published: 26 November 2025

ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از سلحشور‌ترین مبارزان راه آزادی تاریخ ایران. قهرمانی که هم عیار بود، هم فرودست بود، هم کینه شخصی بر قلب داشت و هم نماد یک انقلاب اجتماعی بزرگ شد و از همان انقلاب خیانت دید! ستارخان. ما در این قسمت او را روایت خواهیم کرد.

Transcribed - Published: 18 November 2025

ما در این قسمت رفتیم سراغ روایتی از پروژه‌های نفوذ که توسط سازمانی انجام شد که در تمام عمرش کشت و کشته شد. سازمان مجاهدین خلق. ما به شش روایت از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین نفوذهای این سازمان در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب پرداختیم.

Transcribed - Published: 12 November 2025

بعد از استقبال مخاطبان نازنین پادکست مورخ از پیشنهاد ساخت قسمت‌هایی با عنوان تاریخ کشورها، تصمیم به ساخت چنین قسمت‌هایی گرفتیم و اولین قسمت تاریخ کشورها را به تاریخ کشور انگلستان اختصاص دادیم از بدو تاسیس تا امروز. نوش گوش‌هاتون

Transcribed - Published: 4 November 2025

در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ داستان ضحاک ماردوش. داستان تبدیل شدنش از یک انسان عادی به یک موجودی اهریمنی، به شاهی رسیدنش، حکومتش و برافتادنش. به ریشه‌های هزاران ساله‌ی اسطوره ضحاک نیز خواهیم پرداخت که اگر از اصل داستان ضحاک شاهنامه هیجان‌انگیزتر نباشد، کم هیجان‌تر نیز نیست.

Transcribed - Published: 28 October 2025

احتمال رخ‌دادن جنگ جهانی سوم چقدره؟ ما در این قسمت برای رسیدن به پاسخ این سوال، ابتدا نگاهی مختصر می‌ندازیم به وضعیت دنیا در آستانه دو جنگ جهانیِ قرن بیستم، بعد به سراغ تحلیل یکی از اندیشمندان مشهور سال‌های اخیر، یوال نوح هراری درباره جنگ جهانی سوم می‌ریم و در نهایت، آن‌چه او زمانی پیش‌بینی کرده رو با وضعیت امروز دنیا مقایسه می‌کنیم

Transcribed - Published: 21 October 2025

یک‏ «شگفتی ‏ایرانی» این توصیف گزارشگر مجله‏ پناهندگان کمیساریای‏ عالی‏ امور پناهندگان بود در سال 1997 برابر با 1376از وضعیت مهاجران افغانستانی رد ایران. این گزارشگر نوشته اگرچه ‏ایران ‏کشوری «منزوی و ‏کمتر ‏شناخته‌شده» ‏به ‏نظر ‏می‌رسد اما در ‏میزبانی ‏از ‏پناهندگان یکی از سخاوتمندترین ‏کشورهای ‏جهان است. چرا؟ چون برخلاف ‏بسیاری ‏کشورهای‏ دیگر ‏افغانستانی‌ها ‏را‏ مجبور‏ به ‏اسکان ‏رد ‏اردوگاه‌ها‏ نکرده‏. اجازه داده این مهاجرها تو شهرها و روستاهای ایران ساکن بشوند، جذب بازار کار بشوند و تا بهبود اوضاع افغانستان دذ ایران زندگی کنند. این خلاصه‌ای بود از آم گزارش. از اول دهه شصت ‏با اینکه‏ ایران ‏درگیر‏ جنگ بود‏ و‏ باید بیشتر‏ منابعش‏ را خرج‏ جنگ‏ و‏ ‏مایحتاج ‏‏مردم‏ و ‏آواره‌های استان‌های جنگ‌زده می‌کرد،‏ اما به‏ شهادت‏ ناظران خارجی‏ برای‏ آواره‌های ‏افغانستانی میزبان خوبی ‏بود. حتی در ادبیات رسمی مقامات حکومتی به آنان نمی‌گفتند پناهنده نمی‌گفتند مهاجر، می‌گفتند برادران افغانستانی. اما چه شد که حکومت نوپای جمهوری اسلامی تصمیم گرفت این سیاست را در پیش بگیره؟ در ادامه چه سیاست‌های در پیش گرفت و الان چه سیاستی دارد؟ در این قسمت از مورخ قصد داریم به همین سوال‌ها پاسخ بدهیم

Transcribed - Published: 14 October 2025

برای هیچ زنی از زنان تاریخ به اندازه کلئوپاترا آخرین فرعون مصر باستان، رمان و نمایشنامه و فیلمنامه نوشته نشده! ما در این قسمت از مورخ سراغ او رفتیم تا ببینیم راز محبوبیت او برای داستان نویسان و نمایشنامه نویسان چیست؟

Transcribed - Published: 7 October 2025

احمد کسرویِ تاریخ‌ پژوه، احمد کسرویِ زبان‌شناس، احمد کسرویِ قاضی یا احمد کسرویِ مصلح اجتماعی؟ کدام یک از این شخصیت‌ها، کاری کرد تا احمد کسرویِ مانده در تاریخ معاصر ما ترور شود و چرخه خشونتی به حرکت درآید که کسی توان متوقف کردنش را نداشته باشد؟ مگر او چه گفت؟ ما در این قسمت به سراغ زندگی احمد کسروی رفتیم.

Transcribed - Published: 30 September 2025

مردمان شوروی علاقه بسیاری به جک‌های سیاسی داشتند. چون جک گفتن یکی از راه‌های مقابله با استرسه، جک‌هایی که به مردم کمک می‌کنه با چیزی کنار بیان که توان تغییرش رو ندارند. مردمان شوروی زیر سایه‌ای از استرس و اضطراب دائمی زندگی می‌کردند، استرس و اضطرابی که عوامل زیادی داشت و یکی از عواملش نهادهای امنیتی شوروی بود، نهادهایی که مشهورترینش برای ما، نامش هست: کا‌گ‌ب! یک سازمان امنیتی مخوف و افسانه‌ای که به نظر می‌رسید جنبیدن هر جنبده‌ای از نظرش پنهان نیست! ما در این قسمت از مورخ درباره تاریخچه نهادهای امنیتی شوروی صحبت خواهیم کرد و به این سوالات پاسخ خواهیم داد که ریشه این نهادها کجا بود؟ کا‌گ‌ب از کجا اومد؟ چه مسیری رو طی کرد تا به نقطه پایان رسید و چطور به نقطه پایان رسید؟ و آیا اصلاً به نقطه پایان رسید؟ 

Transcribed - Published: 23 September 2025

بسیاری از اساتید حوزه روابط بین‌الملل یه تعریف کوتاه کلیشه‌ای ولی بسیار گویا از دیپلماسی دارند. می‌گن: «دیپلماسی پایان جنگ است و پایان دیپلماسی، آغاز جنگ!» همین تعریف کوتاهه که انسان رو وابسته به فنونی از مذاکره کرده تا زیست بشری حفظ بشه. اما سوال، دیپلماسی از کی وارد زندگی ما انسان‌ها شد؟ دیپلماسی چه جهانی رو برای ما ساخت؟ در چه برهه‌هایی تونست جلوی جنگ رو بگیره یا به جنگ‌ها پایان بده؟ و آیا همیشه شروع دیپلماسی واقعا پایان جنگ بوده؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ تاریخ دیپلماسی و به این سوالات پاسخ دادیم

Transcribed - Published: 16 September 2025

آقامحمدخان قاجار کسی که در قعر فلاکت، قربانی جنایتی به اسم اخته کردن شد و از دل اسیری و بی‌پدری و بی‌برادری، توانست به قدر قدرتی تبدیل شود و چنان خون بریزد که اگرچه روزهای سیاهی در تاریخ ایران به یادگار بگذارد اما از طرفی ایران را باز هم از پس سال‌ها یک‌پارچه کند. ما در این قسمت از او صحبت کردیم

Transcribed - Published: 9 September 2025

پسر کوچک در سایه خود را برای ولیعهدی آماده می‌کرد و پسر بزرگ در بطن جامعه، برای اثبات توانمدی‌های هولناکش دست به هر آن‌چیزی می‌زد که در ذهن بگنجد! عدی و قصی، پسران صدام حسین، از ابتدای زندگی برای خون‌خواری تربیت شده بودند، برای اینکه جا پای جای پدر بگذارند هر چند، گاهی از آن‌چه مطلوب پدر بود هم شرارت‌بارتر می‌شدند! ما در این قسمت به سراغ داستان پسران صدام رفته‌ایم.

Transcribed - Published: 2 September 2025

در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مشهورترین و تاریخ‌سازترین جنگ‌های معاصر خاورمیانه، جنگ 33روزه میان ارتش اسراییل و حزب‌الله لبنان در نوزده سال پیش! رفتیم سراغ ریشه‌ها، دلایل و نتایج این جنگ پر تلفات و پر خسارت و تاثیر آن بر خاورمیانه امروز.

Transcribed - Published: 26 August 2025

از روزگاری که داریوش بزرگ بر کتیبه‌اش حک کرد: «اهورامزدا کشورم را از دشمن، خشکسالی و دروغ محفوظ بدار» تا به امروز، آب همواره یک مسئله برای ما ایرانیان بوده. اما تمدن ما برای هزاران سال با چنین مسئله‌ای کنار آمده و آن را مدیریت کرده، هرچند در چند دهه اخیر، اوضاع و احوال آب در ایران ما به سمت یک فاجعه حرکت می‌کند. ما در این قسمت به سراغ تاریخ آب در ایران رفته‌ایم

Transcribed - Published: 22 August 2025

اولین چشم مصنوعی تاریخ، اولین جراحی مغز تاریخ، اولین انیمیشن تاریخ، اولین تخته نرد تاریخ! این‌ها تیترهایی است که در ذهن هر مخاطبی با یک نام همراه می‌شود؛ «شهر سوخته». ما امروز به سراغ این محوطه باستانی کشورمان رفتیم و قصد داریم روایتی نوین از این بهشت باستان‌شناسی به شما مخاطبان نازنین پادکست مورخ ارائه دهیم.

Transcribed - Published: 19 August 2025

بیست و پنج می 1986 برابر با چهارم خرداد 1365 یه هواپیمای حامل هیئت مذاکره کننده‌ی آمریکایی که پاسپورت ایرلندی داشتن در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست. در رأس این هیئت هم رابرت مک‌فارلین قرار داشت. او با هدایایی به ایران آمده بود و انتظار یک استقبال گرم و جوش خوردن مجدد رابطه از دست رفته بین دو کشور رو داشت. با این حال هیچ چیز آن‌طور که او دوست داشت پیش نرفت! مقامات ایرانی گفتند، از سفر این هئیت آمریکایی به ایران خبر نداشتند، اما مقدمات سفر از پیش چیده شده بود و حتی پس از آن هم ارتباطات ادامه پیدا کرد تا... همه‌چیز در تاریخ یک «تا» دارد! و البته یک «از»! ما در این قسمت از مورخ به سراغ «از» و «تا»ی ماجرای مک‌فارلین رفتیم، ماجران ایران-کُنترا، ماجرای ایران-گیت! تمام این اسم‌ها به یک واقعه اشاره دارد، واقعه‌ای که یک رسوایی بزرگ شد

Transcribed - Published: 12 August 2025

ما در این قسمت رفتیم سراغ تاریخ کشمکش جهانی بر سر سلاح‌های هسته‌ای، رفتیم سراغ تلاش برخی کشورها برای دستیابی به این سلاح و تلاش بقیه کشورهای جهان برای جلوگیری از گسترش این سلاح

Transcribed - Published: 5 August 2025

25 دسامبر 1991 برابر با 4 دی 1370 میخاییل گورباچف آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی استعفا داد و فرداش پارلمان شوروی رای به انحلال این اتحادیه داد و تموم شد. روسیه دیگه قدرت سیاسی و اقتصادی شوروی رو نداشت! یلتسین رئیس‌جمهور روسیه خیلی سعی می‌کرد با توسعه روابط اقتصادی خارجی، کشور ورشکسته‌ش رو نجات بده اما کار خیلی سخت بود. ایران هم از پس یک انقلاب عجیب و غریب و یک جنگ نابرابر ویرانگر هشت ساله می‌خواست کشور رو بسازه و آباد کنه، پس هر دو طرف انگیزه داشتن به هم نزدیک بشن. یک فرصت بی‌نظیر برای هر دو کشور. فصل نوینی در روابط صدها ساله دو کشور. روابطی که موضوع این قسمت از پادکست مورخ است و ما به تاریخ روابط ایران و روسیه می‌پردازیم با تمام شایعه‌ها و واقعیت‌هاش. 

Transcribed - Published: 29 July 2025

ما در این قسمت به سراغ داستان الی کوهن رفتیم، یکی از بزرگ‌ترین جاسوس‌های موساد که تا قلب سیاسی سوریه نفوذ کرد و تاریخ خاورمیانه را تغییر داد. 

Transcribed - Published: 22 July 2025

«چه خبره اینجا؟ عزای حسینه که در راه حق شهید شد؟‌ عزای حسین با پول و برنج و روغن انگلیسی‌های حق‌کش؟‌در مقابل ظلم سکوت می‌کنید اونوقت به عزای حسین می‌شینید. شرم نمی‌کنید؟» این دیالوگی بود از سریال دلیران تنگستان، دیالوگی که رئیسعلی دلواری، به عزاداران بوشهری می‌گه، به عزادارانی که در بوشهر اشغال شده به دست دشمن خارجی، به جای مبارزه، مراسم سینه‌زنی بوشهری رو به جا می‌آوردند. ایران اما نشون داده، هرچقدر هم زیر بار جنگ و ظلم و ستم و استداد و استعمار باشه، هرچقدر هم که مردمانش درگیر انواع فقر باشن، باز هم فرزندانی داره که از مادر وطن دفاع کنند. فرزندانی مثل رئیسعلی، مثل زائر خضر خان اهرمی، شیخ حسین چاهکوتاهی و غضنفرالسلطنه برازجانی، دلیرانی که در کشاکش جنگ جهانی اول، تا پای جان در برابر قوای متجاوز انگلیسی ایستادند. دلیرانی که در این قسمت از مورخ به سراغ داستان مقاومتشون رفتیم. آن‌هایی که مصادق این شهر علیرضا شجاع‌پور هستند: «وطن یعنی دو دست از جان کشیدن / به تنگستان و دشتستان رسیدن/ زمین شستن ز استبداد و از کین / به خون گرم در گرمابه ی فین/ وطن یعنی گذشته، حال، فردا / تمام سهم یک ملت ز دنیا/ وطن یعنی چه آباد و چه ویران / وطن یعنی همین جا، یعنی ایران» 

Transcribed - Published: 15 July 2025

«جمال عبدالناصر نه بر اثر سکته قلبی بلکه به دلیل قلب شکسته‌اش جان داد، قلبی که به خاطر شدت تاثر از شکست در جنگ شش روزه شکسته بود» این جمله رو انور سادات، جانشین ناصر درباره مرگ او گفته، درباره مرگ کسی که اگر چه رویای سیاسیش تحقق نیافت اما تأثیراتی که گذاشت که مدت‌ها ادامه داشت و برخی از اون تأثیرات، هنوز هم پابرجاست. مثلاً جنبش عدم تعهد که ناصر یکی از پایگذارانش بود، از سال 1961 تا به امروز هنوز وجود داره. با مرگ ناصر، به رویای سیاسی ناصر گفته شد، ناصریسم و از معمر قذافی تا حزب بعث عراق، خودشون رو پیروز ناصر می‌دونستند و رویای یگانگی سرزمین‌های عرب و البته شکست اسرائیل رو داشتند. ناصر هنوز هم تأثیرگذارترین عرب تاریخ معاصر ماست هرچند امروز و با پایان کار دیکتاورهای جمهوری‌های مختلف عربی منطقه و مسیری که پادشاهی‌های عربی منطقه رفتند و البته با قدرتی که اسرائیل پیدا کرده، می‌شه گفت از رویای ناصر و ناصریسم تنها یک خاطره دور در تاریخ و در اذهان باقی مونده و سیاست و تاریخ، همین‌گونه پر است از بالا و پایین. ما در این قسمت از بالا و پایین تاریخچه جمال عبدالناصر صحبت کردیم.

Transcribed - Published: 10 June 2025

دولت ایران برای میزبانی بازی‌های آسیایی 1974 میلادی برابر با 1353 خورشیدی یک مجموعه ورزشی ساخت به نام مجموعه ورزشی آریامهر! آریامهر همانطور که به می‌دانید لقبی بود که مجلس شورای ملی در 24 شهریور 1344 خورشیدی به محمدرضا شاه پهلوی اعطا کرد و معنی آن هست «خورشید آریایی» یا مثلا «خورشید قوم آریایی». همین اسم را روی مجموعه ورزشی بازی‌های آسیایی 1974 میلادی گذاشتند که کاملا مشخص است چه هدفی داشته. این مجموعه ورزشی یعنی مجموعه ورزشگاه‌ها و تاسیسات جانبی و فضاهای سبز آن روی هم 460 هکتار مساحت دارد! یعنی بیشتر از مجموع مساحت دو کشور مستقل واتیکان و موناکو! ساخت این مجموعه عظیم کمتر از چهار سال طول کشید. این مجموعه ورزشی که بعدا نامش به آزادی تغییر کرد برای تمام رشته‌های ورزشی سالن و زمین دارد اما مهمترین و معروفترین قسمت این مجموعه استادیوم فوتبال آن است که ما در این قسمت به تاریخ آن، به تاریخ استادیوم آزادی از ابتدا تا به امروز می‌پردازیم

Transcribed - Published: 3 June 2025

در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ یکی از نظامیان خودساخته کشورمان، کسی که بدون تحصیلات رسمی نظامی به فرماندهی رسید و بعد از کشته شدنش در راه وطن، به شهرتی حیرت‌انگیز و بی‌نظیر رسید. محمد جهان‌آرا.

Transcribed - Published: 27 May 2025

بدون شک حکیم عمر خیام یکی از مشهورترین ایرانیان در سطح دنیاست اما اطلاعات رسمی راجع به زندگی او بسیار اندک است و همین اندک هم با شایعات دوستان و دشمنانش آمیخته شده و ما در این قسمت پرده شایعات را کنار می‌زنیم شاید خیام واقعی را بشناسیم

Transcribed - Published: 20 May 2025

آقاخان نوری روزی تبعید شد، روزی به صدارت رسید، روزی مجدداً تبعید شد و البته در تاریخ، نامش گره‌خورد با به قتل رسیدن امیرکبیر و جدایی هرات از ایران. اما آیا واقعا او به همین میزان که در تاریخ از او یاد می‌شود، سیاه بود؟ در این قسمت ما به سراغ داستان زندگی میرزا آقا خان نوری رفتیم.همراه این اپیزود مورخ: عمارت صدراعظم آدرس: تهران- میدان توپخانه - روبروی خیابان صوراسرافیل - کوچه امام جمعه - عمارت صدراعظم صفحه مجازی این مجموعه: @sadreazamhistorichouse

Transcribed - Published: 13 May 2025

ما در این قسمت از مورخ به سراغ یکی از مشهورترین و در عین حال ناشناخته‌ترین قهرمانان تاریخ ایران زمین رفتیم؛ ابومسلم خراسانی...

Transcribed - Published: 6 May 2025

تو زمین فوتبال بهش می‌گفتیم ناصر فنر. بس که بازیکن بود لامصب. تو تیم آفتاب شهر بازی می‌کرد. فقیر بود. این اواخر ولی وضعش خوب شده بود انگار! منو می‌برد چلوکبابی، هی لباس عوض می‌کرد. یه روزم اومد گفت می‌خوای شاهو ببینی؟ گفتم شاهو؟ آره که می‌خوام! گفت چند وقت دیگه شاه میاد دانشگاه تهران. بیا بریم. سه روز بعد یه دوربین انداخته بود گردنش و یه کارت خبرنگاری مال روزنامه پرچم اسلام هم گرفته بود دستش و منتظر من بود جلو دانشگاه تهران. رفتیم تو دانشگاه، من تو سالن و ردیف آخر نشستم. اونم رفت عکاسیشو کنه. همه داشتن عکس می‌گرفتن که یکهو تا شاه نزدیک شد، پشت دوربین کهنه‌ش رو باز کرد...» این روایت مرتضی احمدی بود، بازیگر و صدا پیشه و خواننده بیات تهران و آدم باحال! خاطره‌ای از رفیقش، ناصربی‌گوش، کسی که شاه رو ترور کرد. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان ترورهای شاه، دو تروری که اگرچه هدفشون شاه بود ولی به جای شاه، قربانیان دیگه‌ای گرفت

Transcribed - Published: 29 April 2025

روزی ایرانیان فکر می‌کردند با کندن چاهی عمیق به آمریکا خواهند رسید و امروز و از پس گذشت بیش از دو قرن، بسیاری از ایرانیان به دنبال پر کردن چاه بی‌اعتمادی بین ایران و آمریکا هستند. ما در این قسمت به سراغ داستان ایران و آمریکا رفتیم، داستانی پر از عشق، سوءظن و نفرت!

Transcribed - Published: 21 April 2025

با پول میشه ورزشکار قهرمان تربیت کرد، با برنامه‌ریزی و استخدام مربیان دانشمند و پزشک ورزشی و ساختن باشگاه‌های مجهز میشه از استعدادهای نوجوان، ورزشکارانی ساخت که مدا‌‌ل‌های جهانی و المپیک را درو کنند. اما با هیچ پولی، با هیچ برنامه‌ریزی‌ای، با هیچ امکاناتی نمی‌توان اسطوره ساخت! اسطوره خودش خودش رو می‌سازه. یک قهرمان مدال‌آور، یک هنرمند نابغه و معروف، یک سیاستمدار خبره و توانا، اگر خودش ویژگی‌های یک اسطوره رو نداشته باشه، اگر تمام مشاوران سیاسی و اجتماعی و رسانه‌ها هم بسیج بشوند نمی‌توانند اونو به یک اسطوره تبدیل کنند! حتی اگر طرفداران زیادی هم داشته باشه لزوما اسطوره نمی‌شه. تختی خودش ذاتا تمام ویژگی‌های یک اسطوره رو داشت. تختی ورزشکار، تختی سیاسی، تختی مردمی... همه‌ی این‌ها با هم اسطوره‌ی تختی رو ساختند. اسطوره‌ای چنان بزرگ که خودش هم نتونست وزن خودش رو تحمل کند. تختی بزرگ بود و بزرگ بودن رو بلد بود. تختی کوچک بودن رو بلد نبود، معمولی بودن رو بلد نبود. برای همین وقتی دید مسیر زندگی و فشارهای حکومتی اونو به سمت کوچک شدن و معمولی شدن هل می‌ده تحمل نکرد و در اوج بزرگی، در زمانی که هنوز مطبوعات و مردم منتظر خبری از او بودند، قبل از اون که ارزش خبری‌اش رو از دست بده، چهار گوشه‌ی تشک دنیا رو بوسید و دنیا رو از وجود خودش محروم کرد. ما در این قسمت به سراغ داستان تختی رفتیم...

Transcribed - Published: 14 April 2025

سال 1892 میلادی یک خبر مثل بمب در آمریکا صدا کرد، توماس ادیسون ورشکست شد و عصر نابغه ای جدید فرا رسید. یک دانشمند تاریخ ساز ادیسون رو شکست داد. نام او نیکلا تسلا بود. او سازنده جهان نوین شد.

Transcribed - Published: 7 April 2025